Hyper-V – Instalacja w Windows Server

Hyper-V to zyskujące coraz większą popularność środowisko do wirtualizacji systemów operacyjnych. Szczególnie w przedsiębiorstwach, gdzie króluje głównie na serwerach. Wraz z pojawieniem się systemu Windows 8, Microsoft udostępnił możliwość instalacji tego hyperwizora na stacjach roboczych. Zastosowanie Hyper-V jest tak samo szerokie jak cała idea wirtualizacji. W głównej mierze dąży się do izolowania aplikacji w celu zapewnienia ich niezawodności i efektywniejsze wykorzystanie zasobów. W parze idzie również bezpieczeństwo. Maszyny wirtualne odpowiednio skonfigurować tak, aby miały jak najwęższy dostęp do innych zasobów przedsiębiorstwa, w ten sposób zmniejszając ryzyko ataku na inne elementy infrastruktury. Hyper-V nie tylko jest chętnie instalowany na serwerach ze względu na zalety wirtualizacji, ale również na łatwość administracji i licencjonowanie. Ten hiperwizor jest dostępny w ramach licencji systemu operacyjnego Windows, a na dodatek w wersjach serwerowych zezwala na postawienie 1-2 maszyn wirtualnych z Windowsem zupełnie za darmo. Hyper-V jest również lepiej zoptymalizowany pod względem obsługi systemów Microsoft’u, dając mu w ten sposób przewagę nad innymi klientami wirtualizacji.

Dlatego w tym wpisie postanowiłem przybliżyć podstawową konfigurację i instalację roli Hyper-V. Mam nadzieję, że zawartość jaką tutaj znajdziecie przyda się wam w codziennej pracy. Przejdźmy zatem od sedna.

Przygotowanie środowiska

Zanim zaczniesz instalować wirtualizator Hyper-V, przede wszystkim najpierw warto zadbać o przestrzeń, na której będą przechowywane wirtualne maszyny. W najnowszych Windows Server, od wersji 2016, pojawił się nowy system plików o nazwie ReFS. Jest on zalecany przez Microsoft dla partycji, które są przeznaczone na wirtualizację. Jako, że w większości środowisk administratorzy przeznaczają oddzielne dyski, warto formatować je właśnie do tego formatu. Złą praktyką jest umieszczanie plików wirtualnych maszyn w miejscu, gdzie znajduje się system operacyjny. Podsumowując, będziesz mieć dwie partycje. Możesz je odpowiednio nazwać, zgodnie z ich przeznaczeniem, aby w przyszłości szybciej się odnajdywać w konfiguracji.

Układ partycji w systemie Windows dla środowiska Hyper-V

System plików ReFS dobrze sprawdza się jako magazyn wirtualnych maszyn. Jest wydajniejszy i odporniejszy na awarie w porównaniu do NTFS. ReFS to zupełnie nowa technologia i nadal jest rozwijana. Mimo tego nie sprawia dużych problemów.

Masz już przygotowane miejsce, gdzie będą przechowywane maszyny wirtualne. Będziesz miał okazje je wykorzystać podczas konfiguracji Hyper-V. Czas więc zacząć instalować rolę.

Instalacja roli Hyper-V w Windows Server

Uruchom Menedżer serwera i przejdź do instalacji ról serwera, klikając w górnym rogu na Zarządzaj > Dodaj role i funkcje. Pierwsze okienko można pominąć. W drugim wybierz serwer i instalację lokalną. Kiedy jesteś na stronie Role serwera zaznacz opcję Hyper-V.

Okno dodawania ról w Windows Server

Pojawi się dodatkowe okno informacyjne o dodatkowych narzędziach jakie zostaną dołączone. Są one niezbędne do zarządzania serwerem. Kliknij na Dodaj funkcje.

Okno informujące do dodaniu dodatkowych funkcji

Przejdź Dalej. Pomiń Funkcje, w chwili obecnej nie są Ci potrzebne. Elementy związane z Hyper-V zostaną zaznaczone automatycznie. Przejdź do pierwszej strony związanej z przełącznikami wirtualnymi.

Przełącznik wirtualny

To specjalna wirtualna karta sieciowa pełniąca rolę sprzętowego switcha (z ang. przełącznik). Pozwala na komunikację maszyny wirtualnej z siecią lokalną i systemem macierzystym. Firma Microsoft zaleca, aby w komputerze znajdowały się przynajmniej dwie fizyczne karty sieciowe, gdzie jedną przeznaczamy na zarządzanie, a drugą przydzielamy do maszyn wirtualnych. W sytuacji awaryjnej takie podejście może się okazać dość pomocne jeśli coś się stanie z usługą Hyper-V. Ale jako, że system macierzysty również może korzystać z wirtualnego przełącznika, niekoniecznie trzeba wkładać dodatkowe karty.

Konfiguracja przedstawiana w kreatorze pozwala nam wybrać kartę sieciową dedykowaną wyłącznie maszynom wirtualnym. Czyli zostanie utworzony wirtualny przełącznik odcinając tym samym dostęp systemu macierzystemu do sieci. Jeśli masz tylko jedną kartę sieciową pomiń tą stronę i nie zaznaczaj nic. Przełącznik wirtualny skonfigurujesz później z poziomu menedżera przełączników wirtualnych. Tam znajdziesz więcej opcji konfiguracji i będziesz w stanie ustawić dostęp dla systemu macierzystego.

Wybór przełącznika wirtualnego

Migracja maszyn

Kwestie migracyjne pozostaw niezaznaczone. Migracje polegają na przekonwertowaniu i przeniesieniu maszyn między różnymi platformami wirtualizacyjnymi. Dzięki temu możesz, bez utraty danych, uruchamiać maszyny wirtualne utworzone w innym hyperwizorze np. VMware czy Citrix. W tym wpisie jednak nie będę się tym zajmował. Pozostawię to na oddzielny artykuł.

Migracja maszyn wirtualnych

Przyszedł czas na wskazanie lokalizacji przechowywania maszyn wirtualnych. W wyświetlonym oknie musisz ustawić ścieżki do dwóch katalogów – maszyn wirtualnych i wirtualnych dysków twardych. Oba katalogi muszą istnieć. W tym celu przejdź do nowo utworzonej partycji w systemie plików ReFS i stwórz te katalogi, a następnie ich ścieżki wprowadź w wskazane pola. Będzie to domyślna lokalizacja, w której Hyper-V będzie tworzył maszyny wirtualne wraz z dyskami wirtualnymi.

Lokalizacja maszyn i dysków wirtualnych

Po krótkim podsumowaniu naciśnij na przycisk Zainstaluj. Czekaj aż kreator zakończy wdrażanie roli. Na pewno będzie wymagał od Ciebie ponownego uruchomienia systemu. Przygotuj się na taką sytuację. Upewnij się, że będziesz miał dostęp do serwera.

Instalacja roli Hyper-V w Windows Server

Po zakończeniu instalacji w Menu Start, pod katalogiem Narzędzia administracyjne systemu Windows, powinieneś zobaczyć skrót do konsoli Menedżer funkcji Hyper-V.

Skrót do konsoli zarządzania Hyper-V

Oznacza to, że rola została prawidłowo skonfigurowana i jest już dostępna w systemie Windows. Teraz można zabrać się za pozostałe opcje konfiguracyjne.

Konfiguracja sieci i parametrów Hyper-V

Masz już zainstalowaną rolę. Jednakże pozostają jeszcze kwestie, którymi trzeba się zająć zanim zaczniesz tworzyć pierwsze maszyny wirtualne. Wcześniej pominąłeś chociażby opcję konfiguracji przełącznika wirtualnego. Kazałem Ci zrobić to celowo, gdyż na tym etapie jesteś w stanie wyświetlić więcej opcji konfiguracyjnych niż wcześniej. W kreatorze Hyper-V dużo rzeczy tworzy domyślnie i prawdopodobnie po wybraniu przełącznika wirtualnego straciłbyś dostęp do sieci całkowicie. Dlatego zrób to teraz. Otwórz Menedżer funkcji Hyper-V. Po lewej wybierz swój lokalny serwer, a po prawej opcję Menedżera przełącznika wirtualnego.

Menedżer funkcji Hyper-V

Jak widać nie ma żadnego skonfigurowanego przełącznika wirtualnego. Trzeba utworzyć nowy, zewnętrzny. W oknie typu zaznaczam Zewnętrzny i klikam na Utwórz przełącznik wirtualny.

Tworzenie nowego przełącznika wirtualnego

Nowy przełącznik musisz jakoś nazwać. Akurat nazwa jest tutaj bardzo istotna w sytuacji kiedy masz wiele kart sieciowych. Możesz je wtedy łatwiej rozróżnić. W moim jak i w twoim przypadku jednak kluczowym parametrem jest zaznaczenie opcji Zezwalaj systemowi operacyjnemu zarządzania na współużytkowanie tej karty sieciowej. Pozwala ona systemu macierzystemu na dostęp do tej karty. Nie będzie ona zarezerwowana tylko i wyłącznie dla maszyn wirtualnych. W mojej sytuacji takie wyjście jest dobre, ponieważ nie stracę kontaktu z hostem Hyper-V. Karta sieciowa przeważnie jest wybierana automatycznie. Szczególnie jeśli masz tylko jedną. Zastosuj zmiany. W tym momencie może nastąpić chwilowa utrata połączenia z siecią.

Konfiguracja nowego przełącznika wirtualnego

Po utworzeniu wirtualnego przełącznika możesz przejść do listy połączeń sieciowych. Zauważysz zapewne, że pojawiła się dodatkowa karta sieciowa. To jest właśnie wirtualny adapter utworzony przez Hyper-V. System macierzysty będzie go wykorzystywał do kontaktu z siecią lokalną. Gdybyś nie zezwolił na dostęp to taki adapter nie zostałby utworzony i nie miałbyś dostępu do sieci. Od teraz tylko w nim modyfikujesz ustawienia, a ten fizyczny pozostawiasz.

Adapter Hyper-V w połączeniach sieciowych

Zanim przejdziesz do tworzenia maszyn spójrz na ogólne ustawienia funkcji Hyper-V. Znajdziesz je nad menedżerem przełączników wirtualnych.

Sesja podstawowa i sesja rozszerzona

Parametry, które modyfikowałeś w kreatorze są również dostępne w tym oknie, plus dodatkowe bardziej zaawansowane opcje. W każdej chwili możesz zmienić ścieżkę domyślną do maszyn wirtualnych, ale również ustawienia replikacji czy migracji. Tym na razie nie będziemy się zajmować, ale chciałbym zwrócić uwagę na dwie opcje. Zasady trybu sesji rozszerzonej oraz Tryb sesji rozszerzonej. O czym ona mówi? W Hyper-V mamy dwie sesje połączenia z maszyną wirtualną, realizowaną przez dedykowanego klienta. Na serwerze mamy go zainstalowanego wraz z rolą. Na systemach klienckich możemy go doinstalować. Sesja podstawowa, czyli ta realizowana zaraz po uruchomieniu maszyny wirtualnej, przekazuje i wyświetla obraz maszyny wirtualnej na ekran naszego monitora i nic poza tym. Możemy jednak już na etapie wirtualnego biosu podejrzeć co się dzieje. Z kolei w sesji rozszerzonej oprócz obrazu z maszyny możemy współdzielić systemowy schowek czy przekierowywać lokalne dyski, drukarki i karty inteligentne.

Problem polega jednak na tym, że sesja rozszerzona jest tylko i wyłącznie obsługiwana na poziomie systemu operacyjnego i jeśli jest zainstalowany Windows wraz z dodatkami. Od wersji Windows 8 dodatki te są domyślnie zintegrowane. Zazwyczaj potrzebna jest tylko ich aktualizacja. Sesję rozszerzoną możemy uaktywnić w momencie uruchomienia systemu operacyjnego. Nie wcześniej. Zatem nie podejrzymy biosu i etapu uruchamiania.

Sesja realizowana przez klienta Hyper-V to nie to samo co podłączenie do pulpitu zdalnego. Chodź na początku może się to wydawać niemal identyczne. Microsoft dąży do ujednolicenia obsługi sesji zdalnych z maszynami wirtualnymi Hyper-V, ale nadal, z technicznego punktu widzenia, są to oddzielne programy.

W tych parametrach możemy określić czy zezwalamy na sesję rozszerzoną. Jeśli nie, domyślnie będzie to sesja podstawowa. Na potrzeby zarządzania maszynami wirtualnymi i zakładając, że będziemy z nimi łączyć się bezpośrednio przez pulpit zdalny, sesje rozszerzone są zbędne. Domyślnie są więc odznaczone.

Sesje rozszerzone w Hyper-V

Na tym etapie możesz się zatrzymać. Migracje i replikacje to tematy na osobne artykuły. Teraz przejdź do utworzenia pierwszej maszyny wirtualnej.

Tworzenie maszyny wirtualnej

Proces tworzenia maszyny wirtualnej dla użytkownika może wydawać się dość skomplikowany. Kreator wymaga od nas podania bardzo wielu zmiennych, które mogą wpływać na działanie samej maszyny, ale jeśli tylko zrozumiemy co one oznaczają szybko okaże się to dość logiczne.

Tworzenie maszyny rozpoczniemy klikając w prawym menu na Nowy, a następnie Maszyna wirtualna.

Menu tworzenia nowej maszyny wirtualnej w Hyper-V

Początkową stronę tradycyjnie można pominąć. Zacznij od nadania nowej nazwy maszynie wirtualnej. Może zawierać spacje i znaki specjalne, chociaż ja zazwyczaj staram się tego nie robić. Dla przykładu nową maszynę nazwę Windows 10. Bo taki system będzie na niej zainstalowany. Lokalizację pozostawiam domyślną, czyli taką jaką zdefiniowałeś na etapie konfiguracji Hyper-V. Jak widzisz można ją przy tworzeniu maszyny mimo tego nadal zmienić.

Nadawanie nazwy maszynie wirtualnej Hyper-V

Generacja maszyny wirtualnej

Wybór generacji to nic innego jak rodzaj wirtualnego oprogramowania układowego, które będzie działać na maszynie wirtualnej. Pierwsza generacja zakłada, że będzie to zwykły BIOS, obsługiwany zarówno przez 32-bitowe jak i 64-bitowe systemy. Druga zaś to już UEFI i jest obsługiwana tylko i wyłącznie przez 64-bitowe systemy. Musisz jeszcze zwrócić uwagę na to, że druga generacja bardziej dotyczy tutaj systemów Windows. Jeśli na Hyper-V instalujesz linuxa, wybierasz pierwszą generację.

Nowsza generacja oczywiście niesie ze sobą pewne korzyści takie jak obsługa układu szyfrującego TPM, większe pojemności dysków wirtualnych, szybszy rozruch i obsługa większych ilości zasobów. Szczegóły na ten temat znajdziesz na stronie Microsoftu. Jeśli instalujesz system od Windows 8 w górę, warto wybierać drugą generację.

Wybór generacji maszyny

Tutaj przypisujesz ilość pamięci jaką maszyna może wykorzystać. Opcja Użyj pamięci dynamicznej dla tej maszyny wirtualnej powoduje, że nie będzie od razu rezerwowana i zabierana z hosta cała jej ilość, a tylko tyle ile będzie w danym momencie potrzebne. W przypadku spadku zużycia maszyna zwolni jej część i odda do dyspozycji hostowi. Dynamiczna pamięć jednak wpływa na wydajność. Zatem używaj jej tylko w sytuacjach kiedy maszyna nie korzysta intensywnie z pamięci.

Przypisywanie pamięci do maszyny Hyper-V

Wybierz przełącznik wirtualny jeśli chcesz, aby maszyna wirtualna posiadała dostęp do sieci. W tym wypadku jest tylko jeden. Zatem wybieram ten Podstawowy. Dostęp do sieci nie jest obowiązkowy i możesz pozostawić tutaj opcję domyślną, czyli nie przypisywać przełącznika.

Wybór przełącznika wirtualnego

Pozostała jeszcze opcja utworzenia dysku wirtualnego. Musisz podać nazwę wraz z rozszerzeniem VHD lub VHDX. VHD to starsza wersja, która obsługuje mniejsze pojemności, ale za to jest kompatybilna ze starszymi systemami. Szczególnie z Windows 7. VHDX to nowa generacja, pojemniejsza, bezpieczniejsza i wydajniejsza. Obsługiwana tylko przez nowsze systemy. Od Windows 8 w górę.

Lokalizacja podobnie jak z maszyną jest domyślnie dodawana zgodnie z parametrami jakie podałeś w kreatorze. Ustal tylko pojemność dysku wirtualnego. W przyszłości możesz dołączyć istniejący dysk przełączając na drugą opcję i wskazując ścieżkę do pliku VHD lub VHDX.

Tworzenie dysku wirtualnego do maszyny

Tutaj wskazujesz opcję instalacji systemu. Możesz zrobić to później lub wskazać plik ISO obrazu Windows 10. Można też instalować z serwera instalacji sieciowej jeśli w sieci takowy istnieje. Ja w tym wypadku wskażę obraz systemu. Najprostsza i najbezpieczniejsza metoda instalacji systemu.

Opcje instalacji systemu

Na końcu pojawi się jeszcze krótkie podsumowanie. Po naciśnięciu na Zakończ zostanie utworzona maszyna wirtualna.

Podsumowanie kreator maszyny wirtualnej w Hyper-V

Wirtualna maszyna powinna pojawić się na liście. Możesz się do niej podłączyć klikając dwa razy na nią. Aby uruchomić wystarczy kliknąć na przycisk Uruchom. Reszta wygląda tak samo jak w przypadku tradycyjnego instalowania systemu Windows.

Parametrami maszyny można manipulować klikając na nią prawym przyciskiem myszy i klikając na Ustawienia. Niestety większość z nich wymaga, aby w tym czasie była ona wyłączona. Na tym można zakończyć proces tworzenia maszyny. Reszta należy już do standardowego procesu instalacyjnego systemu Windows i jego konfiguracja.

Podsumowanie

W ten oto sposób zainstalowałeś usługę Hyper-V na serwerze działającym pod kontrolą Windows Server. Procedura w przypadku klienckich odpowiedników działa tak samo. W rzeczywistości Hyper-V w zwykłym Windows to identyczna wersja jaka jest obecna w serwerowym odpowiedniku. Z tą różnicą, że instaluje się ją jako funkcję, a nie rolę. Można też zainstalować same narzędzia do zarządzania i sterować usługą Hyper-V na innym komputerze tak jakby znajdowała się u nas lokalnie.

Wiele zagadnień związanych z samą wirtualizacją na Hyper-V nie zostały jeszcze poruszone. Na razie chciałem przedstawić jak wygląda proces instalacji i konfiguracji samej usługi. Kwestie związane z migracją czy replikacją maszyn wirtualnych pozostawiam na osobne artykuły, które wymagają szerszego omówienia zasady działania tych mechanizmów oraz ich konfiguracji. Oprócz funkcjonalności wiele osób zadaje pytania mniej związane z samą usługą co jej licencjonowaniem lub funkcjonowaniem. Na to również poświęciłem osobny artykuł, który już niebawem pojawi się na moim blogu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *